RULINDO: KU RWIBUTSO RWA JENOSIDE RWA RUSIGA HASOREJWE ICYUMWERU CY’ICYUNAMO HASHYINGURWA IMIBIRI IBIRI Y’ABAZIZE JENOSIDE YAKOREWE ABATUTSI
Kuri uyu wa gatatu tariki ya 13 Mata 2022 ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Rusiga mu Karere ka Rulindo habereye umuhango wo gusoza icyumweru cy'icyunamo cyo kwibuka ku nshuro ya 28 Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994 no gushyingura mu cyubahiro imibiri ibiri y'abazize Jenoside yakorewe Abatutsi.
Uyu muhango witabiriwe n'Abayobozi batandukanye, barimo Guverineri w'Intara y'Amajyaruguru, Madamu Nyirarugero Dancille, ari na we wari Umushyitsi Mukuru, abagize Inama y'Umutekano itaguye y'Intara y'Amajyaruguru, Depite Bitunguramye Diogene, Ubuyobozi bw'Akarere ka Rulindo, Inzego z'Umutekano, abahagarariye IBUKA na AVEGA mu Karere, abafite ababo bashyinguye muri uru Rwibutso n'abaturage bo muri ako karere.

Mu ijambo rye, Guverineri w'Intara y'Amajyaruguru yihanganishije Abacitse ku icumu rya Jenoside, abasaba kudaheranwa n'agahinda ahubwo bagaharanira gukomeza kwiyubaka no kubaho neza. Yakomeje ahamagarira abaturage b'iyi Ntara gukomeza kuba hafi no gufata mu mugongo Abacitse ku icumu rya Jenoside muri ibi bihe byo kwibuka ku nshuro ya 28 Jenoside yakorewe Abatutsi, gushyira hamwe no kwamagana abagifite ingengabitekerezo ya Jenoside bagamije kugarura amacakubiri mu Banyarwanda.
Guverineri w'Intara y'Amajyaruguru yasabye urubyiruko kwigira ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi, bityo rukarushaho kugira uruhare mu kubaka amateka meza y'u Rwanda. Yarusabye kandi gukomeza kwamaganira kure abifashisha imbuga nkoranyambaga bakagoreka amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi.

Yasoje ijambo rye, asaba abaturage bose b'Intara y'Amajyaruguru, gukomeza gusigasira ubumwe bw'Abanyarwanda, kwirinda impamvu iyo ari yo yose yaba intandaro yo guhembera ingengabitekerezo ya Jenoside n’amacakubiri no gukomeza kwitabira gahunda zose zateganyijwe mu minsi 100 yo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994.
Ku ruhande rwe, Perezida wa Ibuka mu Karere ka Rulindo yavuze ko hakiri abazize Jenoside yakorewe Abatutsi bataraboneka ngo bashyingurwe, bityo asaba umuntu wese waba azi ahakiri imibiri y'abazize Jenoside kugira umutima wa kimuntu no kuyerekana kugira ngo ishyingurwe mu cyubahiro. Yakomeje ashimira abantu bose bagize ubutwari bwo kurokora abicwaga muri Jenoside yakorewe Abatutsi, ashimira Nyakubahwa Perezida wa Repubulika, Paul Kagame, udahwema gutoza Abanyarwanda urukundo no kubana neza ndetse anashimira byimazeyo Inkotanyi zabarokoye, zikabasubiza ubuzima.

Mu buhamya bwe, Nsengiyumva Celestin warokotse Jenoside yakorewe Abatutsi yagize ati, "Nyuma y'imyaka 28 Jenoside ihagaritswe, turashimira ko turi mu Gihugu cyiza, u Rwanda rushya. Turashimira cyane Inkotanyi zaturokoye, zikadusubiza uburenganzira twari twarambuwe".

Abitabiriye uyu muhango bagejejweho kandi ikiganiro na Depite Bitunguramye Diogene, kibanze ku bihe by'ingenzi by'amateka y'u Rwanda bigaragaza ingengabitekerezo ya Jenoside yashenye umuryango w'Abanyarwanda kugeza kuri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

Ku rwibutso rwa Jenoside rwa Rusiga hashyinguwe kandi imibiri ibiri y'abazize Jenoside yakorewe Abatutsi, ari bo: Bakunde na Niyonzima. Kugeza ubu, kuri urwo Rwibutso rwa Jenoside rwa Rusiga hashyinguye imibiri y'abazize Jenoside yakorewe Abatutsi ibihumbi bitandatu na magana ane na cumi na bane.
