GICUMBI: HIBUTSWE INZIRAKARENGANE ZIRUHUKIYE MU RWIBUTSO RWA JENOSIDE YAKOREWE ABATUTSI RWA MUTETE
Kuri uyu wa gatandatu tariki ya 19 Mata 2025 mu Karere ka Gicumbi habereye igikorwa cyo kwibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi, hazirikanwa by’umwihariko inzirakarengane igihumbi na mirongo icyenda na batandatu ziruhukiye mu Rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Mutete.
Ni igikorwa cyitabiriwe n'abayobozi batandukanye, barimo Minisitiri w'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu, Dr. Bizimana Jean Damascene, ari na we wari Umushyitsi Mukuru, Abadepite mu Nteko Ishinga Amategeko, Ndoriyobijya Emmanuel na Uwamurera Olive, Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Intara y'Amajyaruguru, Ngendahimana Pascal, Umushumba wa Diyosezi Gatulika ya Byumba, Musenyeri Musengamana Papias, Abayobozi b'Uturere twa Burera, Gicumbi, Musanze na Rulindo, Inzego z'Umutekano, abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi n'abaturage.

Mu butumwa bwe, Minisitiri Bizimana yasobanuye ko Jenoside yakorewe Abatutsi yabaye umushinga wateguwe kandi ushyirwa mu bikorwa n'ubutegetsi. Yagaragaje kandi ko amateka yo gukora Jenoside atari mashya kuko mu mwaka wa 1962 mu yahoze ari Perefegitura ya Byumba hishwe Abatutsi barenga ibihumbi bibiri.
Minisitiri Bizimana yashimangiye ko amateka mabi ya Jenoside yakorewe Abatutsi yasigiye Abanyarwanda amasomo akomeye, bityo ko umuntu wese ugifite ingengabitekerezo ya Jenoside nta mwanya afite mu Rwanda.
Yibukije kandi abitabiriye iki gikorwa ko Ubuyobozi bwiza bukorera abaturage bose u Rwanda rufite muri iki gihe, ari ubuyobozi ntagereranywa bubanisha Abanyarwanda bose, bityo abasaba kubukomeraho no kwitandukanya n’ikibi icyo ari cyo cyose cyasubiza inyuma ubumwe bw’Abanyarwanda.

Visi Perezida wa IBUKA ku rwego rw'Igihugu, Muhongayire Christine yashimiye Leta y'u Rwanda imbaraga ishyira mu kwita ku mibereho y'abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi. Yasabye abitariye iki gikorwa guhaguruka bakarwanya bivuye inyuma ingengabitekerezo ya Jenoside.

Mu buhamya yagejeje ku bitabiriye icyo gikorwa, Dr. Sibosiko Consolée warokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, yababwiye inzira igoye yanyuzemo mu gihe cya Jenoside n'uburyo nyuma yo kuyirokoka ataheranwe n'agahinda, ahubwo yashoboye kwiyubaka. Yashimiye Inkotanyi zamusubije ubuzima ndetse n'umuryango wagize uruhare mu kurokoka kwe.

Iki gikorwa cyo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi mu Karere ka Gicumbi, cyaranzwe no gushyira indabo no kunamira abaruhukiye mu Rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Mutete n'indirimbo z'umuhanzi Bonhomme.
